Indian cu “ 1951” convention lio ah ralzam cohlannak kong he
petlai in min an thut duh ve lo caah “ Indian cozah nih hin “ Ralzam zohkhenhnak le cohlannak
ahhin cu tluk in ttuanvo an ngei len lo
ti hi a fiang. Mah belte Ralzam zohkhenhnak ahhin ttuanvo ngeitu ding ah “Ministry
of home Affair, Ministry of External
Affairs le a dang Department pawl deuh hna nih hin ttuanvo an lak deuh.
The Foreigner’s Act, 1946 le Foreigner order tang ah a tarlangh
mi ramdang mi India ram chung luhnak, umnak le chuahnak phung tampi an ser ve
mi ah travel documents ngeih lo in a lut mi le a chuak mi cu a herh ning in
dantatnak an ing ve le ti a si. Cu he petlai in “ kawlram mi pakhat cu Travel Documents
ngeih lo in India ram a lut caah “ 1994” ah Calcutta center jail” ah an rak
chiah bal nain “ 1995” July ahhin Center Cozah le UNHCR pawl bawmhnak thawngin
an chuak tthan i ralzam sinak zong an rak pek chih ve lawlaw.
Kan tlangtar lei hun kir tthan ning law “ Chin ralzam cu
India ram “Mizoram” he hin innpa kan si kan muihmai kan i lawh dih pin ah “
Ramri” lut/chuaknak kong ahhin “ Travel Docments” ngeih lo zong ah kan i
theithiam ngai ti hi fiangpup in “ UNHCR” nih hin a theih cang ti hi ka ruah
ning a si. 2012-14 UNHCR nih an dotthlat
ning ahhin kawlram ralzam pawl cu “ Border an Cross” tikah harnak an ton lo an
lut/chuak khawh ko timi a si. Cu cu kan unau cheukhat hna sin in theih khawh a
simi cu “ Malysia ah ai tthial mi le kawlram ah a kir mi pawl hna sin in UNHCR
nih hin lunghrinnnak a kan ngeih hi si. Hi pawl thil a um ruang ah kum dang nakin
“ Resettlement Programm” hi a tlawm chin lengmang nak zong a si timi hi “ Chief
of Mission hlun” hmurkaa in a chuak. A ruang nan kir zong ah buainak a um lo
nan him cang ko ti a si.
1.Atlangpi in UNHCR nih Resettlement program a pekmi pawl
tahfung kan zoh tthan tuah lai. Ralzam
nih a umnak hmun ah harnak ttihnung le fahnak tuar ding tiangin, harnak le
buaibainak a tonmi pawl, Cun ralzam nih a chuaknak ram ah a kir kho ti lo ding
etc pawl hna hi a tu lio resettlement auhmi pawl deuh an si. Hi vialte hi “
Ralzam Nu/pa Case” an zoh tthan. Cun ralzam a sinak ram ah a tonmi harnak pawl vialte kha an zoh
hnu ah hi Nu/Pa cu pek awk tlak a si ko timi deuh lawng kha pek a si.
2.Vulnerable groups pawl ; ralzam a simi nih a umnak ram ah hliam, fahnak le harnak ttihnung a tongmi pawl
E.g “ tlaihhrem, hrem, kutke pumtlinglo, hliam hmapu, caan saupi damlo ruang ah
zohkhenh a har cang mi le kum saupi ralzam dirhhmun in a um cang mi pawl hna
nih hin “ Resettlement program” hi UNHCR nih a pek deuh hna .
Hi pawl an tahfung
ahhin pakhat tal ah nai tel ve ahcun “Resettlement” na caah a lam a fawi deuh
men hnga. Nain a tu lio hi tluk in “ resettlement” hmu a harnak a ruang ka vun
tuak tthan tikah kan ram ramkhel lei tlawmpal ai thlen ruang lawng ah siloin mi
cheukhat “Indian in Malaysia lei ai tthial mi pawl le ram chung ah a kir mi hna
thawngpang an theih hna ruang zong ahhin India ralzam caah resettlement a harnak
lam pakhat zong a si kho ve men. Cun a cheukhat kawlram cozah rianttuantu pawl
India ram an rak tlawng poah ah an chim tawnmi cu ralzam pawl hi “ rak kir hna
seh harnak kan pek hna lai lo a kir mi cheukhat zong an um cang ko a tu tiang
ahhin cun him tein khua an sak kho ko kawlram a dai cang buainak a um ti lo timi
pawl hi India cozah sin ah an chimmi ruang hna zong ah UNHCR nih ralzam hi
“attention” a pek ti duh lo zong hi a si kho men.
Note: keimah nih ka dothlat i ka hmuh tonmi pawl he pehpar in ka vun ttialmi a si caah careltu zong nih a
ruahzia rak ka thiam hram uh kan nawl hna.
No comments:
Post a Comment